SIRENENGANG SIRENENZANG


Beeldend wordt taal gevangen, de fluistering van het woord vastgeklemd in robuuste bankschroeven, zoals in het mythologische verhaal de held zich heeft vastgebonden aan de mast van het schip. De bankschroeven zijn oude krachtpatsers, de poëzie is tedere verleiding. De wandelaar maakt zijn eigen Odyssee.

De vijftien dichters schreven vijftien verzen bij de elf in de klassieke literatuur bekend staande sirenen. De gedichten gefreesd in twaalf aluminium schijven zijn geklemd in bankschroeven die als object staan opgesteld in de beeldenroute en ook als wegwijzer fungeren.

Voor de cyclus SIRENENGANG SIRENENZANG werd muziek gemaakt door Dries Bijlsma en Lucy Legeland (Firma Weijland & Consorten). Hans Mellendijk verwerkte het in samenspraak met de dichters en ondersteund door Louis Radstaak tot videoclips die via de smartphone (via www.sirenengangsirenenzang.nl) bekeken of gedownload kunnen worden. Te laden via een wifi-verbinding thuis of bij de Gouden Karper te Hummelo. 

Het ligt in de bedoeling dat de objecten op initiatief van de Stichting Eeuwig Erbarmen de komende twee jaar een tournee maken langs kunstmanifistaties in de Achterhoek en elders. Info: h.mellendijk@xs4all.nl








Het kunstproject is mede mogelijk gemaakt dankzij een subsidie van het Prins Bernhard Cultuurfonds, de IDeefabriek Achterhoek, de gemeente Bronckhorst en een bijdrage van de Stichting Eeuwig Erbarmen (SEE). Hierdoor kon de samenwerking tussen beeldende kunstenaar Jan Opdam, Firma Weijland & Consorten en de dichters Nico Arts, Henk Beunk, Bert Bevers, Ankh Gussinklo, Pieter Bas Kempe, Dick Molenaar, Ria Moons, Hans Mellendijk, Louis Radstaak, Bert Scheuter, Helma Snelooper, Wim van Til, Margót Veldhuizen, Lidwiene Vermeij en Anna Wiersma bekostigd worden en dit resultaat behalen.


De sirenen (Grieks: Σειρήν Seirēn) zijn halfgodinnen uit de Griekse mythologie, met het lichaam van een vogel en het hoofd van een vrouw. Sirenen verleidden hun toehoorders met gezang. Zij waren de dochters van de zeegod Phorcys of van de stroomgod Acheloüs en Sterope.

Odysseus ontsnapte, volgens het verhaal van Homerus, aan hun gezang door de oren van zijn bemanning te vullen met was en zichzelf vast te laten binden aan de mast van het schip. Hij kon op deze wijze de liederen van de nimfen horen terwijl zijn bemanning door de was in hun oren zich niet liet verleiden te dicht in de buurt van de rotsen te varen. Odysseus' doortocht benam de sirenen hun magische krachten voorgoed en de vrouwen veranderden in rotsblokken. Alleen Parthenope stortte zich in zee en verdronk. Haar lichaam spoelde aan en werd begraven op de plaats waar later de stad Napels zou ontstaan.

De Argonauten werden gered van de dodelijke verlokking door de zanger Orpheus, die het gevaar inzag en een lied speelde dat de stemmen van de sirenen overstemde.

Volgens Romeinse auteurs woonden zij op drie kleine rotseilandjes tussen Sorrento en Capri.

Ovidius beschreef ze als nimfen, speelgenootjes van Persephone, die getuige waren van haar ontvoering. Demeter, die hun verweet niets gedaan te hebben om haar te redden, veranderde ze in vogels met een vrouwenhoofd. Ze waren erg knap en zongen zulke mooie liederen, dat de reizigers die hun eiland passeerden de verlokking niet konden weerstaan. Vervolgens liep hun schip dan te pletter tegen de rotsen en werden zij gedood, doordat de sirenen alle levenskracht uit hun slachtoffers wegzogen.

In de oudste legenden waren er twee (onder anderen bij Homerus), recentere schrijvers telden er drie, en nog recentere schrijvers hebben er meer toegevoegd. 

Aglaope (mooi gezicht), Aglaophonos (mooie stem), Leucosia (het witte zijn), Ligeia (schrille), Molpe (muziek), Parthenope (maagdengezicht), Peisinoë (verleidende gedachten), 
Raidne (verbetering), Teles (perfectie), Thelxepeia (zachte woorden),Thelxiope (verleidend gezicht) zijn hun namen.

De beroemdste drie waren Parthenope, Ligeia, en Leucosia.

SIRENENGANG SIRENENZANG
Jan Opdam, De Omsmeders, Firma Weijland & Consorten, Hans Mellendijk en Louis Radstaak | 12 objecten, 15 verzen, 11 sirenengezangen, 15 videoclips, 1 webstee




THELXEPEIA | zachte woorden
01
Zachte woorden der heelmeesters doen stinken
haar priemende rots van rottend zeebanket:
man meurt bovenop muis, het zoetgevooisde
lied knaagt na in iegelijks aangevreten oor.

Pieter Bas Kempe





THELXEPEIA | zachte woorden
02
Sirene te zijn, de vileine grillen verspild
Fluisterstille schelpentaal van eeuwen overzee
Voor thuisanker te spelen listig in de mist; bedrieglijk
Zoete zeemeeuwmin, wiegend op haar eigen lokkende klanken

Ankh Gussinklo






PARTHENOPE | maagdengezicht
03
Onvergankelijke vlucht
Zij die Plato’s eros eerde, Parthenope, Aphrodites demon,
bezingt gevleugelde rijkdom van conversie en verbanning
voor haar geliefde Methiokos. Verzen, eeuwig als Charon,
aan haar muze Metoikos, kapitein zonder bemanning.

Bert Scheuter



De onschuld stroomt je ogen uit
’t Ontbindt mijn blik ontstopt mijn oor
Maar ik vlucht ontsnap ontworstel mij
Nog voor ik in jouw bedrog verdrink

Dick Molenaar


AGLAOPE | mooi gezicht
04
Ik stond daar verscholen te turen naar haar
zag in de coulissen haar mooie gelaat
gedroeg me belust op de golven van hartstocht
doch zij viel ter neder, verteerd door het kwaad

Nico Arts






LEUCOSIA | het witte
05
tien over rood
leeg is het laken tot de schrijver deelt, spat
inkt van wit naar wit, zeemeeuw ben je, merel
met de kers en leeuwerik – ochtendzang
bindt bed, paart pen aan water

Wim van Til

't witte waen
Hondepolpluze lokt ow met
doornopper aover de hied,
opens kö'j niet meer wieter.
'n Dikken mot. Verpòpt in 't net.

Hans Mellendijk





LIGEIA | schrille
06
Vaar blind op mijn vleugelslag
dein op mijn boventonen
sla overboord op een dissonant akkoord
slib aan, kom bij me wonen onder valse vlag

Helma Snelooper





MOLPE | muziek
07
Uit haar donsgevederde keel
stijgen betoverende klanken
de lucht raakt rood violet bebloed
haar weerloos prooi gevangen.

Lidwiene Vermeij




PEISINOË | verleidende gedachten
08
Zing, zang, zing zacht, zing lang, zing jou dichtbij
zing je vrij met mij. Adem diep, dieper dan diep
gaap, slaap, droom je vrij als het licht dansend
in de wolken van de zee, zing, zang, kom nu mee.

Margót Veldhuizen






AGLAOPHONOS | mooie stem
09
Wie mij hoort, verdrinkt in het verlangen
door mijn stem gewiegd te worden
Mijn rots hun doodsbed
Zij weten het nog niet.

Ria Moons



Speel Orpheus, speel je lied, zorg dat de mooiste stem
niet kan verleiden. Verbreek de kracht van de Sirenen.
Eiland van stilte nu, Sirenum scopuli.
De stomme vogelvrouw treurt, om wat haar verliet.

Anna Wiersma



RAIDNE | verbetering
10
gedreven door lust
en een wankel geloof in beter
zinkt met hem
de laatste klank van de sirene

Henk Beunk





TELES | perfectie
11
Teles kijkt teleurgesteld, maar bewonderend, toe

Ach, hoe zij toe moet zien hoe langs de grote hoop
rottende lijken, de huid aan het lijf nog verdrogend,
alle hens met de riemen beuken op de zee, op die
grauwwitschuimende zee. Ervandoor, ziet ze. Wég….

Bert Bevers




THELXIOPE | verleidend gezicht
12
Emo-ticon

Schildert Woody Guthrie (zanger): achterhoofd met patroon van treinrails en rook.
Montage van Robert Johnson (blueszanger): drankvat met mond waarin pijp met isolator.
Arthur Rimbaud (dichter): houdt vooral zijn grote oor vast in tekening.
Tekent Prins Claus: (korte mouwen) die zich vastklemt vast aan een harige aap.

Louis Radstaak

bij werk van Emo Verkerk






De Sirenenclips hier>






Geen opmerkingen:

Een reactie posten